W przeważającej większości przypadków, bez fachowego wsparcia i pomocy, osoba uzależniona nie potrafi wyjść z nałogu. Dziś już każde uzależnienie jest chorobą „demokratyczną”. Oznacza to, że może na nią zapaść niemal każdy, niezależnie od swojej płci, wieku, poziomu inteligencji, czy uprawianego zawodu. Każdemu uzależnionemu w równym stopniu konieczna jest również pomoc w powrocie do zdrowia. Podstawową, najbardziej rozpowszechnioną i popularną formą leczenia uzależnień od alkoholu i substancji psychoaktywnych jest dziś terapia odwykowa.

Proces terapeutyczny to zawsze ciężka i żmudna praca, obejmująca różnorodne działania, których skutkiem powinny być głębokie i możliwie trwałe zmiany w postawach, przekonaniach, przyzwyczajeniach, relacjach z innymi, jak również w sposobach myślenia, przeżywania i odczuwania osoby uzależnionej. W Polsce nie ma przymusu leczenia uzależnień. Bez zgody chorego leczenie podejmowane jest tylko w związku z prawomocnym wyrokiem sądu. Jednocześnie, efekty leczenia uzależnień bardzo często nie zadawalają opinii społecznej i są krytykowane.