Uzależnienie od narkotyków jest patologicznym zjawiskiem społecznym, spowodowanym krótszym, lub dłuższym zażywaniem leków, lub innych środków uzależniających. Charakteryzuje się koniecznością przyjmowania środka odurzającego, tendencją do stałego zwiększania jego dawki, oraz fizyczną i psychiczną zależnością. Środki psychoaktywne zażywane są dziś głównie w celu poprawy sprawności psychofizycznej człowieka, oraz w celu osiągnięcia uczucia rozluźnienia i pełnej relaksacji. Każda z substancji uzależniających prowadzi do pobudzenia układów przyjemnościowych mózgu. Narkomania jest, więc procesem patologicznym, który zmienia sposób działania owych układów przyjemnościowych.

Praktycznie wszystkie te substancje wpływają bezpośrednio na przekaźnictwo nerwowe. Długotrwały wpływ narkotyków na komórki mózgowe zasadniczo i na stałe zmienia ich działanie. Systematyczne zażywanie narkotyków wywołuje wiele schorzeń somatycznych, najczęstsze wśród nich to zaburzenia rytmu serca, nadciśnienie tętnicze, zaburzenia koordynacji ruchowej, dysmetria, niepłodność, impotencja, oraz wirusowe zapalenie wątroby typu A, B i C.